درمان سریع و موثر سوختگی

درمان سریع و موثر سوختگی

با صرف تنها ده دقیقه زمان جهت مطالعه این مقاله، راهکارهایی مناسب جهت درمان سوختگی را یاد بگیریم و به خود و اطرافیان در هنگام بروز سوختگی به صورتی موثر کمک کنیم.
این مقاله توسط تیم پزشکی شرکت داروسازی توسن دارو تهیه شده است و لذا راهکارهای ارائه شده در آن کاملا علمی و کاربردی بوده ومیتواند اطلاعات خوبی در زمینه برخورد با سوختگی ها ارائه نماید.
سوختگی اتفاقی همه گیر است. بعید است بتوان فردی را پیدا کرد که خود یا اطرافیانش تا به حال دچار سوختگی نشده باشد هرچند امیدواریم شما از آن دسته افراد معدود باشید. خانم های خانه دار به دلیل سر و کار داشتن با وسایل پخت غذا بیشتر از سایرین در معرض سوختگی هستند، اما سوختگی در محیط کار یا بیرون از منزل نیز میتواند اتفاق بیفتد.
سوختگی انواع مختلفی دارد. تنها ناشی از تماس پوست با سطوح داغ یا آتش اتفاق نمی افتد. تماس پوست با مواد شیمیایی (اسید ها و بازهای قوی) ، قرارگیری طولانی مدت در معرض آفتاب شدید و برق گرفتگی نیز میتواند موجب سوختگی شود.

دلایل سوختگی

خوشبختانه سوختگی ها در اکثر موارد آنقدر شدید نیستند که نیاز به مراجعه به پزشک یا مراکز درمانی داشته باشند. درمان سریع تر سوختگی نتایج بهتری به ارمغان خواهد آورد.
بسیاری از راهکارهای رایج بین مردم برای درمان سوختگی (نظیر استفاده از خمیردندان یا گذاشتن یخ روی محل سوختگی ) الزاما راهکارهای درستی نیستند و گاه میتواند موجب افزایش آسیب ناحیه سوختگی و طولانی شدن پروسه درمان شود.

 

خمیر دندان و یخ برای سوختگی

در این مقاله یک رویکرد علمی و کاربردی جهت اقدامات موثر اولیه در مواجه با سوختگی بیان میگردد.

سوختگی، سطحی یا عمیق ؟ مسئله این است !

در ابتدا لازم است بتوانیم سوختگی های عمیق و سطحی را تشخیص دهیم. سوختگی ها را معمولا به 3 یا 4 درجه تقسیم می کنند. از اینها، نوع شدیدتر(نوع 3 در تقسیم بندی 3تایی یا نوع 4 در تقسیم بندی 4تایی) معمولا نیازمند مداخله سریع جراحی , پیوند(Graft) در روزهای اول است . آسیب در این سوختگی ها عمیق است و عضلات و حتی استخوان ها ممکن است درگیر شوند. در این نوع سوختگی ها رنگ پوست به صورتی قابل توجه، تیره ( متمایل به قهوه ای) میشود و پوست حالتی چرمی به خود میگیرد و در بیشتر موارد رغم آسیب شدید، حتی درد چندانی وجود ندارد زیرا اعصاب منطقه هم از بین رفته اند. میزان آسیب بیرونی در برخی از این موارد مانند کوه یخ است که تنها نوک آن دیده می شود. نمونه بارز اینها سوختگی های الکتریکی است که میتواند سوختگی های عمیق و وسیعی ایجاد کند در حالی که آنچه بر سطح پوست دیده می شود تنها ناحیه کوچکی از تغییر رنگ پوست است.
سوختگی های سطحی باعث قرمزی و التهاب پوست میشود. درد و سوزش فراوانی دارند و در محل سوختگی امکان ایجاد تاول های دردناک وجود دارد که می تواند بلافاصله پس از آسیب یا تا 24 ساعت پس از آسیب، ایجاد گردد. تاول جدید پس از 24 ساعت ایجاد نمی شود.
سوختگی در صورت،گردن، نواحی تناسلی و لگنی، مفاصل بزرگ، سوختگی هایی که وسیع باشند(بیش از 10 درصد سطح بدن)، سوختگی های عمیق(درجه 3 یا 4)، سوختگی های الکتریکی ناشی از برق یا صاعقه، سوختگی های شیمیایی و نیز استنشاقی، سوختگی هایی که همراه آسیب های دیگری باشند و همچنین سوختگی در افرادی که بیماری ناتوان کنند زمینه ای دارند نیازمند مراجعه به پزشک است.

سوختگی سطحی و سوختگی عمقی

درمان سوختگی های سطحی :

۱- به سرعت ناحیه سوخته شده را خنک ( و نه سرد)  کنیم . بدین منظور میتوان ناحیه سوخته شده را به مدت 10 دقیقه زیر جریان آب خنک قرار داد. از یخ جهت خنک کردن ناحیه سوخته شده استفاده نکنید.

شیر آب و سوختگی

۲- زیورآلات ناحیه سوخته شده را در همان ابتدای سانحه خارج کنید زیرا در ساعات بعدی به دلیل ایجاد تورم در بافت ها ممکن است گیر بیفتند و موجب فشار روی بافت شوند یا برای خارج کردن آنها مجبور به بریدن شان شوید).

۳- بعد از خنک کردن ناحیه سوخته شده، محل سوختگی را به ملایمت خشک کنید و با پماد سوختگی مناسب بپوشانید.

درد و سوزش شدید یکی از اولین مشکلات ناشی از سوختگی است. در صورتی که پماد سوختگی حاوی ترکیبات تسکین دهنده باشد، درد و سوزش ناحیه سوخته شده بدون استفاده از مسکن های خوراکی کاهش یافته و باعث آرامش بیمار میشود.

استفاده از پماد سوختگی مناسب

۴-  پس از پوشاندن ناحیه سوخته شده با پماد سوختگی مناسب، یک قطعه گاز استریل یا پارچه تمیز را به آرامی روی محل سوختگی قرار دهید و روی آن را بدون ایحاد فشار ببندید. بانداژ محل سوختگی باعث عدم تماس هوا با محل سوختگی شده، درد در ناحیه سوختگی را کاهش میدهد و از تاول های ایجاد شده در برابر ترکیدگی محافظت میکند. این بانداژ  قرار نیست یک محیط بسته باشد که هر چهار طرف آن را با چسب پانسمان ببندیم.

پانسمان محل سوختگی

5- ایجاد تاول در سوختگی امکان پذیر است. در صورت ایجاد تاول در محل سوختگی، از ترکاندن آنها خودداری کنید زیرا میتواند زخم باز و ترطوبی ایجاد کند که زمینه را برای عفونت ضایعه مساعد کند. در صورت ترکیدگی تصادفی تاول، ناحیه را با آب شسته و محل ترکیدگی را با پمادهای آنتی بیوتیک بپوشانید.

در صورتی که به دنبال مصرف یک فرآورده موضعی، التهاب یا خارش و قرمزی اسجاد شد، مصرف آن را متوقف و به پزشک مراجعه کنید.

ترکاندن تاول سوختگیکمک های اولیه در سوختگی های عمیق :

همانطور که در ابتدای این مقاله بیان شد، درمان سوختگی های عمیق لازم است به سرعت و در مراکز درمانی مجهز انجام گردد. اما انجام اقدامات اولیه مناسب قبل از رساندن بیمار به مراکز درمانی میتواند تاثیرات مثبتی در کاهش آسیب ناحیه آسیب دیده و تسریع درمان داشته باشد.
۱- قبل از هر اقدام، با خارج کردن فرد از منطقه ی حریق (آتش، سطوح سوزاننده و …) از افزایش سوختگی جلوگیری کنید. در صورتی که سوختگی ناشی از جریان برق است، حتما قبل از تماس با فرد سوخته شده، با استفاده از کلید اصلی برق (فیوز) از قطع جریان برق اطمینان حاصل کنید.
۲- ناحیه سوخته شده را با پارچه ای مرطوب و خنک (و نه سرد) کاملا بپوشانید. به هیچ عنوان محل سوختگی های عمیق را در آب فرو نبرید . زیرا این کار باعث کاهش ناگهانی دمای بدن و بروز هیپوترمی میشود.
۳- در صورت امکان ناحیه سوخته شده را در سطحی بالاتر از قلب نگه دارید تا تورم کمتری ایجاد شود.
۴- در سوختگی های عمیق امکان افت فشار خون، تنگی نفس و کاهش سطح هوشیاری وجود دارد.  لذا و در صورت بروز، ضمن حفظ خونسردی با مراکز امدادی تماس بگیریم.

ملزومات خانه در مواقع سوختگی

در پایان یادمان باشد نگهداری پماد سوختگی مناسب، گاز استریل و باند در منزل و محل کار یک ضرورت است.